المرء يطير بهمّة كالطير يطير بجناحيه - ليكن گوينده آن معلوم نشده و مولانا به اين مضمون آن را در مثنوى اقتباس كرده گويد : مرغ را پر مىبرد تا آشيان * پرّ مردم همتست اى مردمان ( ص 553 ، س 28 ) ناگفته نماند كه اين سخن با تفاوت عبارت همين كتاب مكرّر شده است . ( 178 ) س 12 ، « خلق سه صنف‌اند الخ » تفصيل اين مطلب را در مثنوى ملاحظه كنيد در قسمتى كه بدين بيت آغاز مىشود : در حديث آمد كه يزدان مجيد * خلق را سه گونه آفريد ( ص 363 ، س 16 ) ( 179 ) ص 94 ، س 5 ، « من غلب عقله الخ » از كلمات حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام كه در وسائل الشيعة ، چاپ طهران ، ج 2 ، ص 447 از حضرت صادق ( ع ) روايت شده است به طريق ذيل : عن عبد اللّه بن سنان قال سألت ابا عبد اللّه جعفر بن محمد الصادق ( ع ) فقلت الملائكة افضل ام بنو آدم فقال : قال امير المؤمنين على بن ابى طالب : ان اللّه ركّب فى الملائكة عقلا بلا شهوة و ركّب فى بنى آدم كليهما فمن غلب عقله شهوته فهو خير من الملائكة و من غلب شهوته عقله فهو شر من البهائم - و ماوردى در كتاب ادب الدنيا و الدين اين حديث را به بعض العلماء نسبت داده و در كشاف اصطلاحات الفنون با عنوان ( قال حكيم ) مذكور است . منهاج اليقين فى شرح ادب الدنيا و الدين ، چاپ آستانه ، ص 40 كشاف اصطلاحات الفنون ، طبع كلكته ص 1034 در ذيل كلمه عقل و مولانا در دفتر چهارم مثنوى اين حديث را منسوب به حضرت رسول ( ص ) و با اختلاف عبارت بدين صورت عنوان فرموده است : در تفسير اين حديث مصطفى عليه السلام كه انّ اللّه تعالى خلق الملائكة و ركّب فيهم العقل و خلق البهائم و ركّب فيها الشهوة و خلق بنى آدم و ركّب فيهم العقل و الشهوة فمن غلب عقله شهوته فهو أعلى من الملائكة و من غلب عقله شهوته فهو ادنى من البهائم . كه ذيل حديث مطابقت دارد با آنچه در فيه ما فيه مىبينيم . و در ترجمه اين حديث به پارسى گفته‌اند :